هنر پرستارى

و خداوند به پاس دستان آسمانی ات به گلدان آبی خلقت لبخند زد، پرستار

هماچوری ( وجود خون در ادرار )

تاریخچه و معاینه فیزیکی

بعد از پیدایش هماچوری، یک معاینه فیزیکی مربوطه بگیرید.اگر هماچوری ماکروسکوپی است بیمار را وقتی که اولین بار خون در ادرار مشاهده کرد بخواهید.

ادرار در شروع، وسط و یا انتهای آن بدتر می شود؟ آیا این حالت قبلا هم رخ داده است؟ آیا بیمار لخته های زودگذر دارد؟ برای رد کردن هماچوری مصنوعی، در مورد خونریزی هموروئید یا آغاز قاعدگی اگر مناسب است از بیمار بپرسید.از او بپرسید آیا درد وسوزش همراه با روی دادن هماچوری دارد؟درمورد ترومای اخیر پهلو یا شکم بپرسید. آیا بیمار ورزش به صورت خیلی شدید داشته است؟ یک تاریخچه از اختلالات کلیوی، ادراری، پروستات و انعقادی بگیرید. سپس یک تاریخچه دارویی ضد انعقادها یا آسپیرین فراهم کنید.

معاینه فیزیکی را با لمس و دق شکم و پهلوها شروع کنید. سپس زاویه مهره ای- دنده ای ( CVA ) را دق کنید تا به تندرنس پی ببرید. مجرای ادراری را برای خونریزی یا دیگر ناهنجاریها چک کنید. با استفاده از یک نوار واکنش گر شیمیایی، نمونه ادرار را برای پروتئین آزمایش کنید. معاینه انگشتی رکتوم یا واژن ممکن است لازم شود.

علت های پزشکی

- سرطان مثانه. علت اولیه هماچوری محسوس در مردان است، سرطان مثانه همچنین ممکن است در مثانه، رکتوم، لگن، پهلو، پشت یا پا درد به وجود آورد.نشانه های معمول دیگر شب ادراری، دیزوری، تکرر و فوریت در ادرار،

استفراغ، اسهال و بی خوابی هستند.

- ترومای مثانه. هماچوری محسوس مشخصه ای در گسیختگی یا پرفوراسیون تروماتیک مثانه است. معمولا، هماچوری با درد پایین شکمی و گهگاه آنوری با وجود اصرار شدید برای تخلیه، همراه است. بیمار همچنین ممکن است تورم اسکروتوم، کفل ها یا کف لگن و علائم شوک مثل تاکیکاری و هیپوتانسیون را ظاهر کند.

- سنگ ها. سنگ های کلیوی و مثانه ای هماچوری را به وجود می آورندکه ممگن است همراه با یلائم یک عفونت مجرای ادراری ( UTI ) مثل دیزوری و تکرر و فوریت در ادرار باشد.سنگ های مثانه ای که معمولا باعث هماچوری محسوس می شوند، درد در قسمت پایینی پشت یا پنیل یا ناحیه فرج و در بعضی بیماران اتساع مثانه را ایجاد می کنند.

سنگ ها کلیوی ممکن است هماچوری میکروسکوپی یا محسوس را ایجاد کنند.علامت اصلی، با وجود این، درد کولیکی است که از ناحیه CVA به پهلو منتقل می شود و درد در ناحیه سوپراپوبیک و اندام تناسلی خارجی وقتی که یک سنگ عبور می کند.درد ممکن است مشقت بار شود وقتی که آن در نوک است.سایر علائم ونشانه ها ممکن است شامل تهوع و استفراغ، بی قراری، تب، لرز،اتساع شکم و احتمالا کاهش صداهای روده ای باشد.

- اختلالات انعقادی. هماچوری ماکروسکوپی معمولا اولین علامت خونریزی در اختلالات انعقادی مثل ترومبوسیتوپنی یا انعقاد منتشره داخل عروقی ( DIC ) است.دیگر علائم شامل خون دماغ، پورپورا ( خون مردگی واکیموز) و علائم خونریزی گوارشی است.

- نکروز قشری (حاد). درد پهلویی شدید، آنوری، لکوسیتوز و تب همراه با هماچوری محسوس در نکروز قشری حاد هستند.

- التهاب مثانه. هماچوری یک علامت مؤثر در همه انواع التهاب مثانه است. التهاب مثانه باکتریال معمولاهماچوری ماکروسکوپی با تکرر و فوریت در ادرار، دیزوری، شب ادراری و تنسموس را به وجود می آورد.

بیمار از درد پرینه ای و کمری، ناراحتی سوپراپوبیک و خستگی شکایت دارد و گهگاه تب با درجه پایین دارد.

به طور معمول در زنان، التهاب مثانه فضاهای بینابینی مزمن گهگاه به طور برجسته خماچوری خونی را به وجود می آورد.علائم همراه شامل تکرر ادرار، دیزوری، شب ادراری و تنسموس هستند. هماچوری میکروسکوپی و ماکروسکوپی ممکن است با التهاب مثانه توبرکولار اتفاق بیفتند که ممکن است همچنین باعث تکرر و فوریت در ادرار، دیزوری، تنسموس، درد پهلو، خستگی و آنورکسی شوند. التهاب مثانه ویروسی معمولا هماچوری، تکرر و فوریت در ادرار، دیزوری، شب ادراری، تنسموس و تب را به وجود می آورند.

- دیورتیکولیت. وقتی که دیورتیکولیت مثانه را دربرمی گیرد، معمولا هماچوری میکروسکوپی، تکرر و فوریت در ادرار، دیزوری و شب ادراری را به وجود می آورد. علاوم مشخص شده شامل درد یک چهارم تحتانی چپ ( LLQ )، تندرنس شکمی، یبوست یا اسهال و گاهی اوقات یک توده شکمی قابل لمس، سفت، ثابت و حساس هستند.بیمار همچنین ممکن است تهوع ملایم، نفخ شکم و یک تب درجه پایین را بروز دهد.

- گلومرونفریت. گلومرونفریت حاد معمولا با هماچوری محسوس شروع می شود که به تدریج به هماچوری میکروسکوپی و گلبولهای قرمز فشرده تبدیل می شود که ممکن است برای ماهها ادامه پیدا کند. آن ممکن است همچنین اولیگوری یا آنوری،پروتیئنوری، یک تب خفیف، خستگی، درد شکم وپهلو، ادم عمومی، افزایش فشار خون، تهوع، استفراغ و علائم احتقان ریوی مثل کراکل و سرفه خلط آور را ایجاد کند.

گلومرونفریت مزمن معمولا باعث هماچوری میکروسکوپی همراه با پروتئینوری، ادم عمومی و افزایش فشار خون می شود. علائم ونشانه های اورمی نیز ممکن است در بیماری پیشرفته اتفاق بیفتد.

- نفریت ( بین سلولی ). معمولا نفریت هماچوری میکروسکوپی ایجاد می کند. هرچند، بیمار با نفریت بین سلولی حاد ممکن است هماچوری محسوس را بروز دهد. دیگر علائم معرفی شده تب، راش ماکولا پاپولار و اولیگوری یا آنوری هستند. در نفریت بین سلولی مزمن بیمار ادرار رقیق ( تقریبا بی رنگ ) دارد که با پلی اوری و افزایش فشار خون همراه است.

- نفروپاتی ( انسدادی ). نفروپاتی انسدادی ممکن است هر دو هماچوری میکروسکوپی و ماکروسکوپی را ایجاد کند، اما ادرار به ندرت، به طور محسوس خونی است.بیمار مممکن است درد کولیکی پهلو و شکم، تندرنس در ناحیه CVA و آنوری یا اولیگوری که تبدیل به پلی اوری می شود را گزارش کند.

- بیملری کلیه پلی کیستیک. بیماری کلیه پلی کیستیک یک اختلال ارثی است که ممکن است باعث هماچوری محسوس یا میکروسکوپی عود کننده شود. اگرچه معمولا قبل از سن چهل سالگی علائمی را ایجاد می کند، اما ممکن است باعث افزایش فشار خون ، پلی اوری، درد پهلوی مبهم و علائم یک UTI مثل دیزوری و تکرر و فوریت در ادرار شود. بعدا بیمار تورم، شکم حساس و درد کمری را گسترش می دهد که با زور زدن بدتر می شود و با استراحت کردن تخفیف می یابد. او همچنین ممکن است زمان عبور سنگ یا لخته از پیشابراه پروتئینوری و درد کولیکی شکمی داشته باشد.

- التهاب پروستات. التهاب پروستات چه مزمن و چه حاد، ممکن است باعث هماچوری ماکروسکوپی معمولا در انتهای ادرار شود.همچنین ممکن است تکرر وفوریت در ادرار و دیزوری به دنبال اتساع آشکار مثانه، ایجاد شود.

التهاب حاد پروستات همچنین ممکن است باعث ایجاد خستگی، احساس ناخوشی، درد عضلانی، درد مفاصل، تب و لرز، تهوع، استفراغ، درد ناحیه پرینه و قسمت پایین پشت و کاهش میل جنسی شود. لمس رکتوم، پروستات حساس، متورم، سفت و            را آشکار می کند.

التهاب مزمن پروستات معمولا به دنبال یک بیماری ناگهانی حاد اتفاق می افتد. آن ممکن است باعث تخلیه مزمن پیشابراه، درد مبهم ناحیه پرینه، درد انزال و کاهش میل جنسی شود.

- پلی نفریت (حاد). پلی نفریت حاد معمولا هماچوری میکروسکوپی یا ماکروسکوپی را ایجاد می کند که به سمت هماچوری خونی محسوس پیش می رود.بعد از برطرف شدن عفونت، هماچوری میکروسکوپی ممکن است برای چند ماه پا برجا باقی بماند. علائم و نشانه های مربوطه شامل یک تب بالای پایدار، درد پهلوی یک طرفه و دو طرفه، تندرنس در ناحیه CVA،               ، ضعف، خستگی، دیزوری، تکرر و فوریت در ادرار، شب ادراری و تنسموس است. بیمار همچنین ممکن است تهوع، آنورکسی، استفراغ و علائم ایلئوس پارالتیک مثل کاهش فعالیت یا نبودن صداهای روده ای و اتساع شکم را بروز دهد.

- سرطان کلیه. علائم و نشانه های سه گانه کلاسیک سرطان کلیه شامل هماچوری خونی محسوس، درد پهلوی مبهم و طاقت فرسا و توده پهلویی صاف، سفت و قابل لمس است.درد کولیکی ممکن است همرا با عبور لخته باشد.دیگر علائم معرفی شده شامل تب، تندرنس در ناحیه CVA و افزایش فشار خون است. در بیماری پیشرفته بیمار ممکن است کاهش وزن، تهوع و استفراغ و ادم پاها با واریکوسل را آشکار کند.

- انفارکتوس کلیه. معمولا انفارکتوس کلیه هماچوری محسوس را ایجاد می کند.بیمار ممکن است از درد پایدار و شدید پهلو و قسمت فوقانی شکم همراه با تندرنس ناحیه CVA، آنورکسی و تهوع و استفراغ شکایت داشته باشد. دیگر علائم معرفی شده شامل اولیگوری یا آنوری، پروتئینوری، کاهش فعالیت و صداهای روده ای و یک یا دو روز بعد از انفارکتوس تب و افزایش فشار خون است.

- نکروز پاپیلاری کلیه (حاد). نکروز حاد پاپیلاری کلیه معمولا هماچوری خونی محسوس را ایجاد می کند که ممکن است همراه با درد پهلوی شدید، تندرنس ناحیه CVA، سفتی شکم و درد کولیکی، اولیگوری یا آنوری، پیوری (وجود چرک در ادرار)، تبف لرز، استفراغ و کاهش صداهای روده ای باشد. ترومای شدید ممکن است علائم شوک مثل تاکی کاردی و هیپوتانسیون را تسریع کند.

- سل کلیه. هماچوری محسوس معمولا اولین علامت سل کلیه است. آن همچنین ممکن است با تکرر ادرار، دیزوری، پیوری، تنسموس، درد کولیکی شکم، درد کمری و پروتئینوری همراه باشد.

- ترومبوز وریدهای کلیه. هماچوری خونی محسوس معمولا در ترومبوز وریدهای کلیه اتفاق می افتد. در انسداد وریدی ناگهانی ، بیمار درد شدید پهلو و کمری و نیز اپی گاستر و تندرنس ناحیه CVA را تجربه می کند. دیگر علائم شامل تب، بی رنگی (زرد رنگی)، پروتئینوری، ادم محیطی و وقتی انسداد دو طرفه است اولیگوری یا آنوری و دیگر علائم ادراری است. کلیه ها به آسانی قابل لمس می شوند. انسداد تدریجی وریدها علائم سندرم نفروتیک، پروتئینوری و گاها ادم محیطی را ایجاد می کنند.

- شیستوزومیازیس. شیستوزومیازیس معمولا هماچوری متناوب را در انتهای ادرار ایجاد می کند. آن ممکن است با دیزوری، درد کولیکی کلیه و مثانه و توده های فابل لمس فسمت تحتانی شکم همراه باشد.  

- آنمی داسی شکل. آنمی داسی شکل یک اختلال ارثی است در جاهایی که هماچوری محسوس ممکن است در نتیجه احتقان پاپیل های کلیه باشد. علائم و نشانه های همرا ممکن است شامل زردرنگی، دهیدراتاسیون، خستگی مزمن، درد مفاصل، زخمهای پا، دیس پنه، درد سینه، اختلال رشد و توسعه هپاتومگالی و احتمالا یرقان است. سمع، تاکیکاردی و سوفل سیستولیک و دیاستولیک را آشکار می کند.

- لوپوس اریتماتوز سیستمیک ( SLE ). وقتی SLE کلیه ها را درگیر می کند ممکن است هماچوری محسوس و پروتئینوری اتفاق بیفتد. ویژگی های اصلی همراه شامل درد مفاصل یدون تغییر شکل و محکم، راش پروانه ای شکل، حساسیت به نور، پدیده رینود، تشنج یا سایکوز، تب راجعه، لنفادنوپاتی، زخم های دهانی یا نازوفارنژیال، آنورکسی و کاهش وزن هستند.

- ترومای پیشابراه. هماچوری اولیه ممکن است همراه با خون در مجرای ادرار، درد موضعی و اکیموز پنیل یا فرج اتفاق بیفتد.

- واسکولیت. هماچوری در واسکولیت معمولا میکروسکوپی است. علائم و نشانه های همراه شامل  احساس ناخوشی، درد عضلانی، درد مفاصل، تب، افزایش فشارخون، زرد رنگی و گاها آنوری است. دیگر ویژگی ها مثل کهیر و پورپورا ممکن است اتیولوژی واسکولیت را منعکس کنند.    

دیگر علت ها

تستهای تشخیصی. بیوپسی کلیه تست تشخیصی است که معمولا همراه با هماچوری است. این علامت ممکن است همچنین در نتیجه بیوپسی یا تجهیزات همراه با دستکاری مجرای ادراری مثل سیستوسکوپی باشد.

داروها. داروهایی که معمولا باعث هماچوری می شوند، ضد انعقادها، آسپیرین (در حد مسمومیت)، داروهای بیوشی، سیکلوفسفامید، متیروزین، فنیل بوتازون، اکسی فنبوتازون، پنی سیلین، ریفامپین  و تیابندازول هستند.

درمان ها. هر درمانی که شامل ابزارهای همراه با دستکاری مجرای ادراری مثل پروستاتکتومی از طریق پیشابراه باشد، ممکن است باعث هماچوری میکروسکوپی یا ماکروسکوپس شود. به دنبال پیوند کلیه یک بیمار ممکن است هماچوری با یا بدون لخته را تجربه کند که ممکن است به شست و شوی کاتتر ادراری جای گذاری نیاز داشته باشد.

اقدامات پرستاری

- علائم حیاتی را به طور مکرر چک کنید.

- دریافت و برون ده شامل مقدار و الگوی هماچوری را کنترل کنید.

- اگر بیمار یک کاتتر ادراری جای گذاری شده در محل دارد، از باز بودن آن مطمئن شوید و آن را اگر احتیاج به خارج کردن لخته و بافت که ممکن است مانع درناژ ادرار شود، شست و شو دهید.

- داروهای دردزای تجویز شده را مدیریت کنید و استراحت در تخت را همانطور که اشاره شد، اجرا کنید.

- بیمار را برای تستهای تشخیصی مثل مطالعلت ادرار و خون، سیستوسکوپی و عکس کلیه یا بیوپسی کلیه آماده کنید.

- سطح هموگلوبین و هماتوکریت را کنترل کنید؛ محصولات خونی را همانطور که دستور داده شده تهیه کنید.

آموزش به بیمار

- به بیمار نشان دهید تا چطور نمونه ادرار را جمع آوری کند.

- نیاز به افزایش دریافت مایعات را تاکید کنید.

- علت اساسی هماچوری و درمان آن را توضیح دهید.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم خرداد 1388ساعت 10:35  توسط یک پرستار  |